inner - شرکت تک چهره
  خانه / inner / فارسی / مقالات علمی


 امروزه در بسیاری از نشریات و رسانه ها به کرات در مورد اسیدهای چرب امگا 3 مطالبی گفته می شود. این چربی ها که جز گروه های چربی های غیر اشباع هستند فواید بسیاری برای سلامتی دارند. اما گاه جملات عجیبی به کار می رود مانند اینکه ' مصرف روزانه یک قاشق روغن ماهی یعنی خداحافظی با کاهش تمرکز، خستگی، دردهای عضلانی و افسردگی'. آیا واقعا تاثیر این چربی ها تا این حد چشمگیر و فوق العاده است؟
 اسیدهای چرب امگا 3 به طور قابل توجهی در ماهی های آب های سرد مانند ماهی کولی، آزاد، ساردین و...، دانه های کتان و گردو وجود دارد و نقش حیاتی در بدن ایفا می کنند. انواع مختلف این چربی ها برای عملکرد مطلوب بدن ضروری هستند؛ چرا که در تشکیل اجزای سلولی، متابولیسم عمومی بدن، عملکرد ایمنی و هورمونی، فالیت بعضی ترکیبات خونی ( پلاکت ها) و سنتز بسیاری مولکول ها نقش دارند. به طور خلاصه ما نمی توانیم بدون این چربی ها به حیات زندگی ادامه دهیم.
اهمیت امگا3 و مغز
از چندین سال پیش مطالعات گسترده ای در خصوص تاثیر امگا 3 بر اندام های مختلف به ویژه مغز صورت گرفته است. امگا 3 و دیگر اسیدهای چرب غیر اشباع چندتایی 3/1 همه اسیدهای چرب موجود در سیستم عصبی مرکزی یعنی مغز و نخاع را تشکیل می دهند. در مورد امگا 3 به طور ویژه باید گفت که 20% حجم " خشک یا بدون آب" مغز را شامل می شود که اهمیت بالایی دارد.
امگا 3 در نورون ها باعث استحکام غشا می شود و عملکرد مطلوب مکانیسم های حیاتی از جمله ورود و خروج یون ها به سلول ها را تضمین می کند. همچنین اعمال صحیح گیرنده های غشایی که همه مولکول ها از جمله ناقل های عصبی به آنها متصل می شوند را نیز بر عهده دارد. زمانی که غلظت این اسیدهای چرب در مغز کم می شود، نورون ها به خوبی عمل نمی کنند و حتی از بین می روند.
آیا کمبود امگا 3 علت بروز افسردگی و بیماری های مغزی است؟
از بیست سال پیش تحقیقات زیادی درباره ارتباط بین مصرف اسیدهای چرب امگا 3 و بعضی ناراحتی های مغزی صورت گرفته است. همچنین آزمایشات بالینی نشان می دهد که کمبود امگا 3 می تواند زمینه ابتلا به بیماری هایی از جمله مشکلات خلقی و اضطراب،‌ روان پریشی، اختلالات توجه،‌ وسواس فکری، اختلالات شخصیت،‌ افسردگی، زوال عقل و اوتیسم را تشدید کند. البته این تحقیقات تایید نمی کنند که کمبود امگا 3 تنها عامل بروز این بیماری هاست؛ بلکه تنها می توان نتیجه گرفت که این اسیدهای چرب تاثیر محافظتی در برابر اختلالات روانپزشکی به خصوص در افرادی که احتمال خطر در آنها بالاست را دارد.
مکانیسم عمل امگا 3 در پیشگیری از ابتلا به چنین بیماری هایی متعدد و ناشناخته است. اما می توان گفت که به عنوان مثال می تواند از نورون ها در برابر استرس اکسایشی محافظت کند. همچنین امگا 3 با بسیاری از فاکتورها و گیرنده های مولکولی در روند حافظه، شناخت و منطق کنش متقابل دارد.
امگا 3 نقشی غیر مستقیمی بر تنظیم سروتونین دارد. این ناقل عصبی اخلاق را کنترل می کند و در بروز افسردگی نقش دارد. یکی دیگر از تاثیرات امگا 3 کاهش التهاب در بافت های مغز است. این در حالی است که التهاب دائمی می تواند موجب عدم فعالیت نورون ها و رشد بیماری های مغزی از جمله افسردگی شود.
در اینجا این سؤال مطرح می شود که می توان با دریافت کافی امگا 3 بیماری های روانی را درمان کرد؟ همان طور که اشاره شد کمبود امگا 3 بروز این اختلالات را تسریع می کند. مطالعات و آزمایشات بالینی بسیاری در این باره صورت گرفت که نشان دهنده این است که در بعضی موارد بهبودی حاصل می شود اما نتیجه درمان در بعضی دیگر مبهم است. در واقع نمی توان مصرف این مکمل ها را روشی قطعی برای درمان دانست.
درباره درمان افسردگی محققان اذعان داشتند که مکمل های امگا 3 می تواند تاثیر داروهای ضدافسردگی و تنظیم کننده های خلق و خو را بهبود بخشد. از آنجا که این مکمل ها ضرری برای سلامتی ندارند دلیلی برای منع مصرف نیست.


فیبرهای غذایی در میوه‌جات، سبزی‌جات، بقولات و دانه‌های کامل یافت می‌شوند که فراهم کننده‌ی ریزمغذی‌ها و ترکیبات غیرمغذی مانند آنتی اکسیدان‌ها، فیتواستروژن‌ها هستند که اهمیت فراوانی برای سلامتی انسان دارند.
 
فیبرهای غذایی بخشی از گیاهان هستند که توسط آنزیم‌های موجود در دستگاه گوارش انسان قابل هضم نمی‌باشند. فیبرهای غذایی فواید زیادی برای حفظ سلامتی انسان و جلوگیری از بیماری‌ها دارند و به همین جهت امروزه نقش به سزایی در رژیم‌های درمانی و پزشکی ایفا می‌کنند.

** اولین راه برای رسیدن به میزان بالایی از فیبر خوراکی استفاده از غلات است. این مواد شامل ماکارونی ، برنج و نان و ... از بهترین راه های وارد کردن فیبر به داخل بدن است. این مواد را بهتر است به صورت هفته ای حداقل یکبار در رژیم غذایی داشته باشید. غلات بیشترین و بهترین میزان فیبر را در میان دیگر مواد غذایی داراهستند.

** سبزی و میوه های مختلف مانند اسفناج، نخود فرنگی، بروکلی و کاهو را هرکز از یاد نبرید. این سبزی ها خوشمزه در عین حال با فواید فراوان می توانند گزینه های خوبی برای مکمل های غذایی باشند. شما همچنین زمانی بهترین نتیجه را از این خوراکی ها می گیرید که از سبزی در کنار دیگر مواد خوراکی استفاده کنید.

** حبوبات نیز می توانند برای شما بسیار خوب باشند که درمیان همه آن ها بهتر است لوبیا را انتخاب کنید. لوبیا با داشتن میزان زیادی پروتئین می تواند یک غذای کامل باشد پس به هر نحو از آن استفاده کنید. پخته شده، آبپز و ... راه های درست کردن لوبیا برای رسیدن به بالاترین میزان فیبر آن است.

** فیبر را می توانید در تنقلات نیز پیدا کنید. آجیل هایی مانند گردو، بادام و ... از بهترین تنقلات فیبردار  هستند. استفاده روزانه 10 بادام و گردو میتواند نیاز 30 گرمی فیبر روزانه شما را تامین کند. این مقدار را همچنین می توانید با خوردن چند واحد میوه نیز بدست اورید.

 



فواید یک رژیم پر از امگا3
دکتر میشل لرژریل ازمشهورترین پزشکان فرانسوی در جهان به شمار می آید، خصوصاً برای انتشار تحقیق معروفش موسوم به لیون؛ دراین مطالعه او اهمیت اسیدهای چرب در تغذیه برای پیشگیری از بیماری های قلبی و عروقی را ثابت می کند. این رژیم سهم زیادی در شناخت ما از خواص فوق العاده و سلامت بخش رژیم های مدیترانه ای و کرتوا دارد، در این رژیم های فضای بسیار زیادی برای امگا 3 در نظر گرفته شده است.

ضمناً این مطالعه نشان می دهد که این رژیم سرشار از امگا3، بسیار خطر سکته های قلبی رانسبت به رژیم های کلاسیک مخصوص بیماران قلبی، که فاقد چربی بوده اند، کاهش می دهد. به دیگر سخن، محدود کردن چربی های حیوانی برای از بین بردن کامل خطر کافی نیست، بلکه باید در تغذیه از چربی های "خوب" نیز استفاده شود.

چربی های حیوانی به نفع امگا6 و امگا3 کاهش یافته اند، با این که امگا6 و امگا3 بافت گیاهی یکسانی دارند، اما آثار پزشکی شان متفاوت است. به عنوان مثال، امگا6 تشدیدکنندۀ التهاب ها هستند در حالی که امگا3 خاصیت ضدالتهابی دارد. و این همه چیز را تغییر می دهد!

ما با گذر از یک تغذیۀ سرشار از چربی های حیوانی به تغذیه ای پر از امگا6 می رسیم. و این امر به واسطۀ مصرف روغن آفتابگردان که سرشار از امگا6 است، پیش می آید.  

زنده باد غذای خانگی!
اغلب اوقات، غذاهای صنعتی مناسب نیستند، باید به آشپزی سنتی بازگشت که اجازه انتخاب ترکیبات متنوع را می دهد. در اینجا آنچه برای رژیمی سرشار از امگا3 نیاز است، به شما ارائه می کنیم:

_ برای آشپزی و دلپذیر کردن غذاها، از روغن کلزا(همان روغن کانولا) و یا جانشین آن، روغن زیتون استفاده کنید ( می توانید از روغنی که ترکیب 50_50 کلزا و زیتون است، استفاده کنید).
روغن کلزا، روغنی گیاهی و سرشار از امگا3 است، و روغن زیتون هم از لحاظ دارا بودن آنتی اکسیدان ها و طعم خوبش بسیار ارزشمند است. روغن کلزا در برابر حرارت مقاوم است، در فرانسه این مطلب را می توانید روی اتیکت ها بخوانید، (آنچه که به طور مثال در سوئیس انجام نمی شود) و برای سرخ کردن کافی است که از حرارت دادن بیش از 180 درجه سانتیگراد خودداری کنید، حرارت 180 درجه همۀ روغن ها را خراب می کند. مطمئناً، حذف روغن ها و ماگارین آفتابگردان، ذرت، دانه ها، انگور و بادام زمینی ضروری است.

_ ماهی مهم ترین منبع امگا3 زنجیره ای بلند است ( که با امگا3 کلزا متفاوت است، البته امگا3 کلزا نیز لازم است) بنابراین ماهی باید بیشتر خورده شود. ماهی های چرب غنی ترین منابع امگا3 هستند و خوب است که در هفته 2 تا 3 بار مصرف شوند ( ماهی ماکرو، شاه ماهی، ساردین، ماهی آزاد، تن قرمز، سگ ماهی، قزل آلا، ماهی کولی و مارماهی). همه نوع ماهی، از جمله آزاد و پرورشی، خام، پخته، دودی و حتی کنسرو  هم ارزشمند و مفید است. البته کنسرو ماهی در صورتی خاصیت خود را دارد، که بدون چاشنی، یا با روغن زیتون و یا کلزا تهیه شده باشد.

_ تخم مرغ های حاوی امگا 3 غنی تر از تخم مرغ های معمولی است، زیرا مرغ هایی که این تخم ها را می گذارند، با دانه های کتان با امگا3 فراوان ، تغذیه می شوند.

فهرستی از فواید تحسین برانگیز امگا3
این لیست تحسین برانگیز، که فواید امگا3 را نام می برد، توسط دکتر لرژریل تهیه شده است:
_ حفاظت از قلب ( در مقابل سکتۀ قلبی، مرگ ناگهانی، مشکلات ضربان قلب)

_ حفاظت در برابر برخی سرطان ها (کلون، سینه و غیره)

_ سهم داشتن در مبارزه با بیماری های التهابی: التهاب مفاصل روماتیسمی، آسم، اُستِئوپورزیس، دیابت، چاقی مفرط ....

_ تأثیر مثبت بر عملکرد مغز و سیستم عصبی ( هوش نوزادان، افسردگی و پیشگیری از تباهی ماهیچه ها متأثر از افزایش سن)


کارنیتین Carnitine یا ال-کارنیتین (L-carnitine) از اسیدهای آمینه لیزین و متیونین ساخته شده و موجب آزاد سازی انرژی از یاخته‌های چربی می‌شود. این ماده موجب انتقال اسیدهای چرب به داخل میتوکندری می‌شود.

کارنیتین در بافت عضلات و کبد ساخته می‌شود و در برخی مواد غذایی مانند گوشت، گوشت طیور، ماهی، و برخی از فراورده‌های لبنی وجود دارد.کارنیتین نوعی مکمل غذایی است.

وظیفه اصلی کارنیتین در بدن کمک به سوخت و ساز وتبدیل غذا به انرژی می باشد.

کارنیتین این عمل را از طریق انتقال اسیدهای چرب بلند زنجیره به داخل میتوکندری ها جهت بتااکسیداسیون آن‌ها انجام می دهد. از طرف دیگر مصرف چربی‌ها به عنوان منبع انرژی موجب صرفه جویی در مصرف گلیگوژن عضلات گردیده و با حفظ ذخایر گلیکوژن به تأخیر در بروز خستگی ورزش کار می انجامد. میتوکندری را می‌توان موتورخانه یاخته‌های بدن دانست. در واقع انرژی مورد نیاز بدن در این بخش از یاخته‌ها تولید می‌شود.

کارنیتین یک ترکیب چهار تایی آمونیوم است که از اسیدهای آمینه لیزین و متیونین ساخته شده است.  در سلولهای زنده نقش آن فرستادن اسیدهای چرب از سیتوسل به  میتوکندری در طی فرایند تفکیک چربی (یا چربی های مورد نیاز) برای سوختن است که انرژی آزاد کنند. در بدن، در کبد و کلیه ها تولید شده و در عضلات اسکلتی ، قلب ، مغز و اسپرم ذخیره شده است.

معمولا ، بدن همه کارنیتینی  که به آن نیاز دارد را می تواند بسازد. با این حال ،  برخی از افراد ممکن است دچار کمبود کارنیتین شوند زیرا بدن آنها نمی تواند به اندازه کافی کارنیتین بسازد و یا آن را به بافت ها برای  استفاده انتقال بدهد. برخی از شرایط دیگر مانند آنژین ، همچنین مصرف برخی از داروها می تواند باعث کمبود کارنیتین در بدن شود.

برخی از شواهد نشان می‌دهد که میزان نیاز به ال-کارنیتین در دوران کودکی و همچنین در زمان‌های خاصی مانند بارداری و شیردهی که میزان نیاز بدن به انرژی افزایش می‌یابد کمی بالا می‌رود که این افزایش نیاز موجب به افزایش تولید این ماده غذایی از سوی بدن می‌شود.

همچنین به‌نظر می‌رسد که وجود ال-کارنیتین برای بهبود کارکرد قلب نیاز است. برای نمونه یک پژوهش نشان داده است میزان کارکرد نابهنجار و تپش غیرعادی قلب بعد از ۴۵ هفته مصرف ۴ گرم ال-کارنیتین در روز در بیماران دیابتی که علاوه بر فشار خون بالا از ناراحتی‌های قلبی و رگی رنج می‌بردند به میزان زیادی کاهش یافته و بهبود پیدا نموده است.

همچنین پژوهش دیگر نشان داده است که مصرف روزانه ال-کارنیتین در ورزشکاران می‌تواند حتی تا ۲۵٪ میزان توانایی و ظرفیت فعالیت بدنی را بالا ببرد. افرادی که از مکمل‌های ال-کارنیتین استفاده می‌نمایند بعد از انجام فعالیت‌های بدنی به میزان کمتری دچار خستگی و کوفتگی می‌شوند. این بررسی همچنان نشان داد که مصرف ال-کارنیتین دو ساعت پیش و پس از دویدن به مسافت ۲۰ کیلومتر موجب بروز خستگی کمتر و بازیابی سریعتر قوای بدنی گردد.

همچنین بررسی‌ها نشان داده است که مصرف ۱۰۰ میلی گرم ال-کارنیتین به ازای هر کیلو وزن افراد و کودکان تالاسمی ماژور به مدت ۳ ماه موجب کاهش نیاز بدن این افراد به پالایش خون شود.

●  منابع تامین

ال کارنیتین در بدن از ترکیب دو اسیدآمینه لیزین و متیونین ساخته می شود. سلول‌های بدن برای سنتز کارنیتین به ویتامین‌های C، B۶ و B۳ (نیاسین) نیاز دارند. اما می توان آن را از منابع غذایی حیوانی مانند گوشت قرمز، لبنیات و آواکادو نیز دریافت کرد.

غذاهای گیاهی منبع خوبی برای این ماده نمی‌باشند.L – کارنیتین یک دارو هم می‌باشد و برای درمان بیمارانی به‌کارمی‌رود که بدن آنها به اندازه کافی کارنیتین تولید نمی‌کند. اینک کاربرد آن را به‌عنوان راهی برای پیشگیری از صدماتی بررسی می‌کنند که در اثر کاربرد شیمی‌درمانی به بافت‌ها وارد می‌شود.

●  موارد مصرف دارویی

کمبود کارنیتین در برنامه‌های بدنسازی (تقویت عضلانی ) جلوگیری از کرامپ عضلانی در همودیالیز و کمک به بهبود عملکرد قلب.

●  میزان مصرف:

برای فرد ۵۰ کیلویی ۱ تا ۳ گرم همراه غذا به صورت قرص و شربت هم وجود دارد. مصرف ایزومر D کارنیتین بسیار محدود و فقط تحت نظز پزشک است.

کارنیتین را طبق دستور پزشک و یا دستور زیر مصرف کنید:

کمبود کارنیتین در افراد بالغ: ۹۹۰ میلی‌گرم، دو یا سه بار در روز

درمان اثرات مصرف والپروئیک اسید: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرن در روز در سه یا چهار وعده

●  نازایی مردان:

۲ گرم ال کارنیتین به همراه ۱ گرم ال – استیل- کارنیتین در روز

●  اثرات جانبی مصرف کارنیتین

مصرف زیاد آن موجب شادی و سرخوشی نسبتاً کمی می شود که می تواند گهگاهی برای پیشرفت وضعیت ذهن و فکر ما مفید باشد. از دیگر اثرات جانبی کارنیتین باید گفت، اگر این ماده بیش از ۳۰۰۰ میلی گرم در روز مصرف شود، ممکن است بدن فرد، بوی ماهی بگیرد. حالت تهوع، اسهال، استفراغ و سردرد نیز در برخی افراد دیده شده است.

●  مقدار مصرف:

ال کارنیتین را معمولا به مقدار ۵٠٠تا ١٠٠٠میلیگرم ٣ بار در روز همراه هر وعده غذایی مصرف می کنند و به سه شکل قرص،کپسول و پودر موجود است.

●  مزایای مصرف ال – کارنیتین:

ال کارنیتین  دو نوع تاثیر مهم در بدن دارد که یکی اثر چربی سوزی آن است و دیگری اثرات فیزیولوژیکی آن می باشد .

- اثر چربی سوزی

- تا ثیرات بر روی توده استخوان

- اثرات آنتی اکسیدانی

- بهبود بیماری های قلبی:( حملات قلبی،  نا رسایی های قلبی، آنژین ها، بیماری عروق محیطی ، لنگی متناوب)

- کمک به بیماران دیابتی

- بهبود عملکرد ورزشکاران استقامتی

- کاهش وزن

- بهبود آلزایمر و بیماری اختلال حافظه

- بیماری های کلیوی و دیالیز

- ناباروری مردان

- بهبود سندروم خستگی مزمن

- بهبود بیماری جنون

- کاهش استرس اکسیداتیو

عوارض جانبی ال- کارنیتین :

مصرف سطوح طبیعی کارنیتین برای شما عوارض جانبی ناخوشایندی به همراه نخواهد داشت . با این وجود ، شما ممکن است زمانی که آن را مصرف می کنید انرژی بیش از حد داشته باشید ، و اگر شما آن را بعد از ساعت ۴ عصر مصرف کنید ممکن است به اختلال درخواب شب دچار شوید. این اثرات جانبی واقعا دلایل مهمی برای نگرانی در افراد نیستند ، چون آنها اغلب خفیف تا متوسط ، و آسان برای مقابله می باشند.

برخی از عوارض جانبی ال- کارنیتین  که تا کنون گزارش شده شامل: استفراغ ، حالت تهوع ، سردرد ، اسهال ، آبریزش بینی ، بی قراری و مشکل خواب می باشند .

برخی از عوارض جانبی جدی ممکن است بالا رفتن میزان سرعت ضربان قلب ، افزایش فشار خون و تب باشند.

●  موارد منع مصرف :

اگر فرد دچار کم کاری تیروئید است نباید ال کارنیتین مصرف کند چرا که با کار هورمونهای تیروئید تداخل می کند.

همچنین در افرادی که دیالیز می شوند این ماده منع مصرف دارد.

در افرادی که ال کارنیتین را برای کاهش وزن مصرف می کنند خطر بروز بی اشتهایی عصبی (anorexia nervosa) وجود دارد زیرا ال کارنیتین اشتها را کم می کند و حساسیت فرد به لاغر شدن میتواند نهایتا منجر به بی اشتهایی عصبی شده و سوء تغذیه شدید را به دنبال داشته باشد.

●  مواد غذایی که کارنیتین در آنها وجود دارد:

بالاترین غلظت کارنیتین در گوشت قرمز و محصولات لبنی یافت می شوند. سایر منابع طبیعی که کارنیتین در آنها وجود دارد ، شامل: آجیل و دانه ها (به عنوان مثال:، کدو، آفتابگردان، کنجد)، حبوبات  (لوبیا ، نخود فرنگی ، عدس، بادام زمینی)، سبزیجات(مارچوبه، چغندر، سیب زمینی، کلم بروکلی، جوانه بروکسل ، سیر، خردل سبز، بامیه، جعفری، کلم پیچ) میوه (موز)، غلات (گندم سیاه،  ذرت، ارزن، بلغور جو دوسر، سبوس برنج، گندم، سبوس گندم، جوانه گندم) و گرده عسل .


بقراط حکیم بنیانگذار طب یونان قدیم و شاگرد وی ارسطو برای استفاده از گیاه در درمان بیماری‌ها ارزش زیادی قائل بودند . آنها علاوه بر استفاده از گیاهان یونان از گیاهان کشورهای دیگر نیز استفاده می‌کردند. پس از آن یکی از شاگردان ارسطو به نام تئوفراست، مکتب درمان با گیاه را بنیانگذاری کرد. یعنی در درمان بیماری‌ها فقط از گیاهان استفاده می‌نمود . پس از آن دیوسکورید در قرن اول میلادی مجموعه ای از ۶۰۰ گیاه دارویی با ذکر خواص درمانی هر یک را تهیه و به شکل کتابی درآورد که این کتاب بعدها سرآغاز بسیاری از مطالعات علمی در زمینه گیاهان مذکور گردید به‌طوریکه مثلاً جالینوس پزشک معروف یونانی در کارهای خود از کتاب دیوسکورید استفاده کرد .
در قرون هشتم تا دهم میلادی دانشمندان ایرانی مانند ابوعلی سینا ، محمد زکریای رازی و دیگران به دانش درمان با گیاه رونق زیادی دادند و کتاب‌هایی مثل قانون و الحاوی را به رشته تحریر درآوردند . در قرن سیزدهم ابن بیطار مطالعات فراوانی در مورد خواص دارویی گیاهان انجام داد و خصوصیات بیش از ۱۴۰۰ گیاه دارویی را در کتابی که از خود به جای گذاشته یادآور شد.
پیشرفت اروپائیان در استفاده از گیاهان دارویی در قرن هفده و هجده ابعاد وسیعی یافت و از قرن نوزدهم کوشش‌های همه‌جانبه جهت استخراج مواد مؤثره از گیاهان دارویی، تعیین معیار معین برای تجویز و مصرف آن شروع شد و اکنون با در دست داشتن نتایج آزمایش‌ها و تحقیقات بسیار با کمال اطمینان می‌توان به تشریح علمی مزایای موجود در مواد مؤثره گیاهان دارویی در رابطه با انسان و حیوانات پرداخت .
با توجه به نقش اندام‌های گیاهان داروئی در درمان بیماری‌های مختلف و حساسیت آن‌ها به عوامل محیطی و نحوه فرآوری به بررسی روش استفاده و طرز تهیه داروهای گیاهی بر اساس کاربرد آنها می‌پردازیم.
طرز تهیه داروهای گیاهی
در تهیه دارو از گیاهان دارویی رعایت نکات زیر الزامی است :
۱ - قبل از تهیه دارو ، گیاهان را کاملاً شسته ، خشک کرده و خرد نمائید . (به استثناء خاکشی و اسفرزه)
۲ - دارو را هر بار به تازگی تهیه و میل نمائید .
۳ - دارو را پس از تهیه صاف کرده و قبل از مصرف برای جذب بهتر مقدار کمی عسل بیفزائید .
۴ - داروها را از محل مطمئن خریداری نمائید .
روش‌های گوناگونی برای تهیه داروهای گیاه در کتب مختلف پیشنهاد شده که در اینجا به مهمترین و مورد تأییدترین روشهای استفاده تکیه می کنیم:
دم‌کرده : یکی از بهترین و با ارزش‌ترین روش‌های تهیه داروهای گیاهی است که در عین حال ساده ، سریع و آسان نیز می باشد و بیشتر برای اندام‌های حساس گیاهی مانند برگ‌ها و گل‌ها استفاده می شود.
مقدار استاندارد : گیاه خشک gr۳۰ یا گیاه تازه gr۶۰ + cc۴۵۰ آب . برای مصرف ۳ بار در یک روز
روش تهیه : گیاه + یک لیوان آب جوش: به مدت ۱۰ دقیقه می گذارند (روی ظرف را درپوش بگذارید) . سپس صاف کرده و میل نمائید .
در این روش می‌توانیم مواد مؤثره را از داخل اندام‌ها برگ‌ها و گلبرگ‌ها (بافت‌های ظریف) خارج کرده و استفاده نمائیم . جوشانده : در این روش می‌توانیم مواد مؤثر اندام‌های سخت مثل ریشه‌ها ، ریزوم‌ها ، پوست ریشه و ساقه و بذرها را به نحو احسن استخراج نمائیم. توجه داشته باشید اندام‌هایی با بافت‌های ظریف مثل گل‌ها را اگر با روش جوشانده تهیه کنیم، در اثر حرارت بالا و نامناسب قسمت اعظم ماده مؤثرشان از بین خواهد رفت .
جوشانده ملایم : مقدار گیاه مورد نظر (مقدار استاندارد مانند دم‌کرده) را با لیوان آب جوش روی حرارت مستقیم گذاشته تا کمی قل بزند ، پس از ۱۰ دقیقه از روی حرارت برداشته ۱۰ دقیقه کنار گذاشته تا دم بکشد .
جوشانده معمولی : مقداری از گیاه مورد نظر را با یک لیوان آب سرد روی حرارت گذاشته تا جوش بیاید ، سپس از روی حرارت برداشته و صاف کرده و میل نمائید . - جوشانده قوی : گیاه مورد نظر را با یک لیوان آب سرد روی حرارت مستقیم گذاشته تا جوش بیاید پس از ۱۰ دقیقه از روی حرارت برداشته و ۱۰ دقیقه هم می گذاریم تا دم بکشد سپس مخلوط را صاف کرده و میل نمائید .
خیساندن: دو روش با آب سرد و با الکل
خیسانده آب سرد (عصاره): گیاه مورد نظر (به ازای هر gr۱۰ ، ۱ لیوان آب) را در آب سرد خیس کرده و به مدت ۱۲-۶ ساعت و درب ظرف را می‌بندیم در طی این مدت می‌توانیم گه‌گاه ظرف را تکان دهیم . پس از این مدت مخلوط را در یک پارچه توری می‌فشاریم ، مایع حاصل عصاره بدست آمده از گیاه مورد نظر است که هر بار می‌توانیم ۵ تا ۱۰ قطره را در یک فنجان آب سرد رقیق کرده و میل نمائید.
خیسانده‌های الکلی (تنتور): یکی از بهترین و مؤثرترین روش‌های تهیه داروی گیاهی است.
تنتور: عبارت است از خیساندن گیاه مورد نظر در الکل. مزایای استفاده از این روش:
۱ ) الکل به‌عنوان یک حلال مهم اکثر ترکیبات فعال گیاه را استخراج می‌کند.
۲ ) الکل یک ماه نگهدارنده است. بدین ترتیب پس از تهیه تنتورها شما می توانید تا مدت ۲ سال این ترکیبات را نگه می‌دارد .
توجه: در تهیه تنتورها فقط یک گیاه را می‌توانید برای تهیه در نظر بگیرید . پس از تهیه تنتورها شما می‌توانید از هر تنتور چند قطره را در یک فنجان آب رقیق کرده و میل نمائید.
مقدار استاندارد: گیاه خشک gr۲۰۰ ، یا گیاه تازه gr۵۰۰-۴۰۰ + ۱ لیتر الکل (۲۵ درصد)
برای هر بار استفاده ۵ سی سی (میلی لیتر) را در یک فنجان آب سرد رقیق کرده و با مقداری عسل میل نمائید.طرز تهیه: گیاه و الکل را در یک ظرف درب‌دار ۲ هفته در محل خنک نگهداری کنید در طی این مدت می‌توانید گه‌گاه ظرف را تکان دهید . پس از ۲ هفته محتویات را در توری نازک ریخته و خوب بفشارید و محلول حاصل را در یک ظرف شیشه ای تیره رنگ تا ۲ سال می توانید نگهداری کنید.
شربت : هدف ما اضافه کردن عسل برای حفظ مواد مؤثره و طعم دادن به دمکرده‌ها و جوشانده‌های صاف شده و نگهداری آن‌ها برای مدت حداکثر یک ماه است. لازم به ذکر است عسل باعث افزایش جذب مواد مؤثره گیاهی در بدن می‌شود.
مقدار استاندارد : cc۵۰۰ (میلی لیتر) دم‌کرده یا جوشانده صاف شده + gr۳۰۰ عسل
این مخلوط را روی حرارت ملایم گذاشته (محلول دمکرده قبلاً باید گرم باشد) و عسل را آرام آرام به آن اضافه می‌کنیم تا در محلول حل شود. سپس از روی حرارت کنار می‌گذاریم تا سرد شده و در بطری شیشه‌ای تیره رنگ با درب چوب پنبه نگهداری می‌کنیم .
توجه: دقت کنید، درب بطری چوب پنبه ای باشد . بطریهای با درب پیچی به‌دلیل اینکه شربت ها تخمیر شده و تولید گاز می‌کنند احتمال انفجار را به‌همراه دارد .
روغن: با دو روش داغ و سرد تهیه می‌شوند . اندام‌های با بافت سخت‌تر را بهتر است با روش داغ و اندام‌های نازک را با روش سرد می‌توانیم تهیه کنیم . مقدار استاندارد: گیاه خشکgr ۳۰۰یا گیاه تازه gr۷۰۰ + cc۵۰۰ (میلی لیتر) روغن
الف : روش داغ: روغن و گیاه مورد نظر در آرام پزهای دوجداره (در کاسه شیشه‌ای که روی قابلمه پرآب قرار داده شده) به مدت ۳ تا ۵ ساعت حرارت ملایم ببیند پس از‌ آن داخل توری ریخته (یا دستگاه آبلیموگیری منظور فشرده شدن کامل) تا روغنی که جذب اندام های گیاه شده به طور کامل خارج شود .
ب : روش سرد: روغن و گیاه مورد نظر را در یک ظرف شیشه ای درب‌دار به مدت ۲ هفته در آفتاب یا فضای گلخانه نگهداری می کنیم (گهگاه ظرف را تکان دهید) و پس از این مدت مانند بالا عمل می کنیم .
کرم : تنها تفاوت کرم با پماد در این است که کرم ها دارای آب هستند به همین منظور همراه با فرمول کرم سازی مقداری ماده امولسیون کننده نیاز است تا مخلوط چربی و آب دو فاز نشده و همگن شوند. مواد مورد نیاز عبارتند از: ۱۵۰ گرم ماده امولسیون کننده + ۷۰ گرم گلیسیرین + ۸۰ (سی سی) میلی لیتر آب + ۷۰ - ۳۰ گرم گیاه خشک. همه مواد در بخارپز دوجداری (روی حرارت غیر مستقیم) به مدت ۵ تا ۳ ساعت حرارت داده سپس از روی حرارت برداشته و خوب هم زنید سپس بگذارید کرم سرد بشود و بعد اقدام به پرکردن قوطی مورد نظر نمایید .
در مرحله پرکردن با کاردک ابتدا اطراف ظرف را پر کنید و به‌تدریج به وسط بیایید (برای جلوگیری از جایگزینی هوا در قوطی کرم).
پماد: پمادها آب ندارند و به اندازه کرم ها سریع در پوست نفوذ نمی‌کنند. فرمول آن عبارت است از: ۵۰۰ گرم ژله یا پارافین یاموم + ۱۰۰ - ۵۰ گرم گیاه خشک
موم را روی حرارت غیر مستقیم نرم کرده بعد از آن گیاه را اضافه کرده و ۴ - ۳ ساعت حرارت می دهیم پس از آن از روی حرارت برداشته و می‌فشاریم و تا گرم است درون ظرف را پر می‌کنیم .
کمپرس: روش موضعی بسیار خوبی برای التیام و ترمیم زخم ها ، صدمات یا کشش های عضلانی ، سردرد است . دم‌کردها، جوشانده‌ها، رقیق شده تنتورها را گرم کرده و پارچه‌ای از جنس پنبهٔ کتان یا گازهای استریل را در آن خوابانده سپس کمی فشار داده و روی محل مورد نظر بگذارید.
مرهم: تفاوت کمپرس و مرهم این است که کمپرس حالت محلول را دارد اما مرهم خمیر شده گیاه است که آنرا ضماد نیز می‌نامند. پودر گیاه مورد نظر را در کمی آب گرم خمیر کرده روی محل مورد نظر قرار داده و روی آنرا با پارچه تمیز بپوشانید. شامپو: ۵۰ -۳۰ گرم از گیاه مورد نظر را (اگر نسخه ترکیبی است روی هم ۵۰-۳۰ گرم) دم‌کرده یا جوشانده صاف می‌کنیم . سپس اگر مو خشک باشد فقط زرده و اگر چرب باشد فقط سفیده و اگر معمولی هر دو قسمت را در محلول مورد نظر آن‌قدر می‌زنیم تا کف کند . سپس مو و پوست سر را با آن ماساژ می‌دهیم .
حمام: روش جدید که در عطر درمانی بیشتر مطرح می‌شود و بیشتر از گیاهان اسانس‌دار استفاده کنیم . چون اسانس‌ها خیلی راحت از طریق پوست جذب شده و اثر دارویی خود را می‌گذارند.
مقدار استاندارد: ۱۰۰ گرم گیاه یا گیاهان مورد نظر را با روش مناسب (جوشانده یا دم‌کرده) صاف کرده و در آب وان مخلوط می‌کنیم و در آن ۱۰ تا ۱۵ دقیقه آرام می‌گیریم. یا قسمتی را که دچار درد یا کشش شده ماساژ می‌دهیم.

  •   ایران، تهران،ابتدای بزرگراه چمران،پارک وی، روبروی هتل استقلال، کوچه تیر، پلاک 7  
  •   -2774 -(021) -98+
  •   3860 -2620 -(021) -98+
  • info@takchehreh.com

عضویت درخبرنامه